Wat is Motivational Interviewing? Kernprincipes en sterke voorbeelden uit de praktijk

Wat is Motivational Interviewing? 

Motivational Interviewing is een cliëntgerichte gespreksmethode waarmee je niet stuurt, maar begeleidt. Je helpt cliënten om zelf hun motivatie te ontdekken en te versterken door samen te onderzoeken wat belangrijk voor hen is. De methode is ontwikkeld door de psychologen William Miller en Stephen Rollnick en wordt veel toegepast in de (para)medische zorg, ggz en leefstijlbegeleiding. 

Wanneer gebruik je Motivational Interviewing? 

• Bij leefstijlveranderingen (zoals voeding, bewegen of stoppen met roken)  
• Bij therapietrouw en gedragsverandering  
• In situaties waarin cliënten twijfelen of weerstand laten zien  

De kernprincipes van Motivational Interviewing 

Motivational Interviewing rust op vier belangrijke principes, vaak ook de REDS-principes genoemd. Deze vormen samen de basis van elk MI-gesprek.  

• Roll with resistance: meebewegen met weerstand 
  Weerstand is vaak een teken dat de gekozen aanpak niet werkt. In plaats van ertegenin te gaan, kies je ervoor om mee te bewegen met je cliënt om een aanpak te vinden die wél werkt. 
• Express empathy: empathie tonen 
  Door empathie te tonen, bouw je aan een veilige, niet-oordelende relatie waarin de cliënt zich begrepen voelt.  
• Develop discrepancy: discrepantie ontwikkelen 
  Wanneer je opmerkt dat het huidige gedrag van de cliënt verschilt van de uiteindelijke doelen, is het verstandig om dit op te merken. Op deze manier maak je de noodzaak van verandering duidelijk.  
• Support self-efficacy: ondersteunen van eigen effectiviteit 
  Mensen kunnen meer dan ze vaak zelf denken. Met MI versterk je het geloof in het eigen kunnen door de verantwoordelijkheid (in bepaalde mate) bij de cliënt te laten.  

Belangrijke gespreksvaardigheden bij Motivational Interviewing 

Motivational Interviewing is een belangrijke coachingsvaardigheid voor zorgprofessionals. Binnen Motivational Interviewing gebruik je verschillende communicatie- en gesprekstechnieken om het gesprek effectief te begeleiden. Deze worden vaak samengevat als OARS: 

• Open vragen stellen: nodigt de cliënt uit om uitgebreider te vertellen  
• Affirmaties geven: benoem sterke kanten en successen  
• Reflectief luisteren: vat samen en spiegel wat je hoort  
• Samenvatten: breng structuur aan in het gesprek  

Deze vaardigheden helpen je om dieper inzicht te krijgen in de motivatie van de cliënt en versterken het vertrouwen. 

Benieuwd welke coachingsvaardigheden nog meer onmisbaar zijn voor (paramedische) zorgprofessionals? Bekijk ons cursusaanbod Coachingsvaardigheden en kies de cursus die aansluit bij jouw wensen.  

Voorbeelden uit de praktijk 

Motivational Interviewing komt pas echt tot leven in concrete situaties. Hieronder twee herkenbare voorbeelden. 

Voorbeeld 1: Leefstijlverandering bij overgewicht 

Situatie: 
Een cliënt wil afvallen, maar vindt het lastig om voedingspatronen aan te passen. 

Traditionele aanpak: 
Je geeft advies over voeding en beweging. 

MI-aanpak: 
Je vraagt:  

• Wat maakt dat je nu wilt afvallen? 
• En later: Wat zou er voor jou veranderen als dit lukt? 

De cliënt benoemt zelf de gezondheidsvoordelen en persoonlijke doelen. Hierdoor ontstaat intrinsieke motivatie. 

Voorbeeld 2: Therapie-ontrouw 

Situatie: 
Een patiënt volgt het behandelplan niet consequent. 

Traditionele aanpak: 
Je benadrukt het belang van het volgen van het behandelplan en legt de gevolgen uit wanneer de cliënt daarvan afwijkt. 

MI-aanpak: 
Je verkent de twijfels: 

• Wat maakt het lastig om dit vol te houden? 
• Wat zou je helpen om een eerste stap te zetten? 

Door ruimte te geven aan ambivalentie ontstaat er meer begrip én bereidheid tot verandering. 

Waarom is Motivational Interviewing zo effectief? 

Het komt zelden voor dat mensen blijvend veranderen door druk van buitenaf (extrinsieke motivatie). Cliënten luisteren dan voor korte tijd, maar zijn vatbaar voor een terugval wanneer de druk van buitenaf stopt.  

Dat Motivational Interviewing zo effectief is, komt omdat het juist inspeelt op de intrinsieke motivatie; de motivatie die de cliënt bij zichzelf, dus van binnenuit, ontdekt.  

Voordelen van Motivational Interviewing: 

• Verhoogt therapietrouw  
• Vermindert weerstand  
• Versterkt de behandelrelatie  
• Leidt tot duurzamere gedragsverandering  

Cursus Motivational Interviewing bij Pro Education 

Wil jij aan de slag met Motivational Interviewing om je cliënten te motiveren? De driedaagse cursus Motivational Interviewing van Pro Education biedt jou als zorgprofessional alle handvatten die je nodig hebt om het gedrag van je cliënten permanent te veranderen. Heb je deze cursus al gevolgd en ben je klaar voor meer verdieping? Dan is de tweedaagse vervolgcursus Motivational Interviewing Vervolg de beste keuze voor jou. Of bekijk ons volledige opleidings- en cursusaanbod. 

Behoefte aan advies? 

Heb je nog vragen of twijfel je of een cursus Motivational Interviewing van Pro Education bij je past? Onze opleidingsadviseurs zijn er om je verder te helpen. Neem contact op via de website voor een vrijblijvend studieadvies waarin we jouw situatie en ontwikkelwensen bespreken. Zo zetten we samen de volgende stap in jouw zorgcarrière.