Saskia Koning

Ik werk al jarenlang als logopedist met jonge kinderen en hun ouders. Ik was meer dan 25 jaar opleider van het ©Hanen ouderprogramma ‘Praten doe je met z’n tweeën’. Ook was ik betrokken bij de opleiding Video-interactiebegeleiding in de logopedie (VIB logopedie). Deze opleiding helpt om heel gericht naar de interactie tussen ouder en kind te kijken. Video is voor mij een heel krachtig middel om te vertragen en nauwkeurig te kijken. Nieuwsgierigheid is een belangrijk onderdeel in mijn samenwerking met ouders én in mijn manier van lesgeven. 

Welke ontwikkelingen zie je momenteel binnen jouw vakgebied? 

Ik zie een duidelijke beweging naar het steeds actiever betrekken van ouders bij de logopedische behandeling van jonge kinderen. Hoe je dat doet? Dat is een vraag die steeds belangrijker wordt. Een jong kind leert immers niet alleen tijdens het halfuur of uur dat het bij de logopedist is. Juist daarom is ouder-kindinteractie belangrijk voor het stimuleren van de taalontwikkeling.  

Daarbij zie ik ook een verschuiving van advies geven aan ouders naar samenwerken met ouders. Ouders kennen hun kind als geen ander. De logopedist brengt professionele kennis over communicatie, interactie en taalontwikkeling mee. Deze manier van systeemgericht werken helpt om niet alleen naar het kind, maar ook naar de omgeving en dagelijkse interacties te kijken. Hierdoor ontstaat er een veel gelijkwaardiger samenwerking tussen professional, kind en ouder. 

Waar lopen professionals op dit moment vooral tegenaan? 

Samenwerken met ouders klinkt misschien vanzelfsprekend, maar in de praktijk is het helemaal niet zo eenvoudig. De uitdaging is om niet te snel naar oplossingen te zoeken, maar eerst samen te onderzoeken. Daarvoor moet je als logopedist niet alleen goed naar het kind kunnen kijken, maar ook naar de ouder én naar je eigen handelen. Dit is bijvoorbeeld relevant wanneer je de taalontwikkeling wilt stimuleren bij kinderen met een vertraagde taalontwikkeling: Welke vragen stel ik? Hoeveel ruimte geef ik de ouder? Ben ik werkelijk nieuwsgierig naar wat de ouder ziet en denkt, of ben ik vooral bezig de ouder naar mijn eigen antwoord te leiden?" Dat vraagt om vaardigheden, maar vooral om kunnen reflecteren. 

Welke kennis of vaardigheden worden steeds belangrijker voor logopedisten? 

Observeren en analyseren. Daarbij kan video enorm helpen. In een interactie gebeurt ontzettend veel en vaak heel snel. Door een fragment terug te kijken, kun je vertragen. Maar alleen een video-opname maken is niet genoeg. De kunst zit ook in het selecteren en analyseren van beelden, én in het gesprek dat je daarna met ouders voert.  

Hoe speel je hier tijdens jouw cursus 'Ouder-kindinteractie in Beeld in de Logopedie' op in? 

In Ouder-kindinteractie in Beeld in de Logopedie bekijken en analyseren we veel videofragmenten. Deelnemers leren steeds nauwkeuriger kijken naar ouder-kindinteractie: welke initiatieven neemt het kind, hoe reageert de ouder en wat betekent dat voor het verloop van de interactie? 

De tweede belangrijke interactie is die tussen de logopedist en de ouder. Daarom kijken deelnemers ook kritisch naar hun eigen handelen en oefenen we met het voeren van terugkijkgesprekken. Video wordt zo ook een spiegel voor het eigen professionele handelen. 

Wat kunnen deelnemers tijdens de cursus verwachten? 

Vooral veel kijken, oefenen, uitwisselen en reflecteren. We combineren theorie met veel videomateriaal en concrete praktijksituaties. Daarbij is er ruimte voor ervaringen en vragen van deelnemers. Het woord ‘verwondering’ past eigenlijk heel goed bij wat ik met de cursus wil bereiken. Een eerdere deelnemer verwoordde dat heel mooi: 

“Saskia is een hele fijne docent. Ze geeft prachtig het goede voorbeeld door de groep veel vragen te stellen en ‘verwonderd’ te zijn en te blijven.” 

Wat wil je deelnemers vooral meegeven vanuit jouw eigen ervaring? 

Dat je als professional niet altijd onmiddellijk het antwoord hoeft te hebben. We hebben veel kennis en ervaring en die doen ertoe. Maar soms ontstaat er juist iets wanneer je je kennis niet meteen leidend laat zijn, maar werkelijk samen gaat kijken. De ouder kent het kind. De logopedist kent het vak. En ergens in de ontmoeting tussen die twee perspectieven ontstaat vaak nieuwe informatie. 

Video helpt om dat heel concreet te maken. Je hoeft niet alleen te praten óver wat er gebeurt: je kunt het samen zien. Mijn belangrijkste boodschap zou daarom misschien wel zijn: Blijf kijken. Blijf vragen. Blijf je verwonderen. Want juist vanuit die nieuwsgierigheid ontstaat ruimte om samen met ouders te ontdekken wat dit kind nodig heeft. 

Ontwikkel je verder als logopedist

Wil je je als logopedist verder ontwikkelen in de samenwerking met ouders en het werken met video? Bekijk de cursus Ouder-kindinteractie in Beeld in de Logopedie bij Pro Education. De cursus is geaccrediteerd door het Kwaliteitsregister Paramedici. Na afronding ontvang je 24 PE-punten.  

Bekijk daarnaast al onze geaccrediteerde cursussen voor logopedisten. Ontwikkel je als paramedisch professional en blijf actueel in je vakgebied: Nascholing logopedie met KP-accreditatiepunten.